|
Τερματικός πετρελαϊκός σταθμός με διυλιστήριο στο λιμάνι της Αλεξανδρούπολης
(02/08/2007 10:54)
|
Το περιεχόμενο, οι βασικοί στόχοι και σκοποί του Εθνικού Χωροταξικού Σχεδίου παρουσιάστηκαν την Τρίτη από τον Υπουργό ΠΕΧΩΔΕ Γιώργο Σουφλιά. Όπως επισημάνθηκε, σκοπός του Εθνικού Χωροταξικού Πλαισίου είναι ο προσδιορισμός στρατηγικών κατευθύνσεων για την ολοκληρωμένη χωρική ανάπτυξη και αειφόρο οργάνωση του εθνικού χώρου για τα επόμενα 15 χρόνια και η διαμόρφωση ενός χωρικού προτύπου ανάπτυξης, που προωθεί την ανταγωνιστικότητα, την κοινωνική και οικονομική συνοχή και την προστασία και ανάδειξη του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος της χώρας.
Με άλλα λόγια, το Εθνικό Χωροταξικό Σχέδιο (Ε.Χ.Σ.) θέτει τις κατευθύνσεις αναπτυξιακές βάσεις κάθε περιοχής ανά την επικράτεια, οριοθετεί δράσεις, προτείνει και θεσμοθετεί. Στο πλαίσιο αυτό, το δίπολο Κομοτηνή – Αλεξανδρούπολη κατέχει ισχύουσα θέση ως πόλος ανάπτυξης. Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στην πόλη της Αλεξανδρούπολης που περιλαμβάνεται μέσα στις βασικές αρχές του στρατηγικού σχεδιασμού για την ευρύτερη περιοχή αλλά και για ολόκληρη τη χώρα. Στο περιεχόμενο του Ε.Χ.Σ. γίνεται σαφές ότι επιχειρείται να δοθεί έμφαση στην γεωστρατηγική θέση της πρωτεύουσας του Έβρου και να αξιοποιηθούν τα πλεονεκτήματα αυτής.
Το Υπουργείο βάζει ως στόχο για την Αλεξανδρούπολη, έναν εξωστρεφή σχεδιασμό που την κατατάσσει στους βασικούς πυλώνες ανάπτυξης και σύνδεσης της Ελλάδας με Βαλκανικούς, Ευρωπαϊκούς και άλλους προς Ανατολάς πόλους, δίνεται δηλαδή κατεύθυνση αξιοποίησης της θέσης του Έβρου. Σε ένα μεγάλο βαθμό, αυτό θα επιτευχθεί μέσα από τον τομέα των συνδυασμένων μεταφορών. Για τον λόγο αυτό δίνεται μεγάλη έμφαση στην πλήρη ανάπτυξη του λιμένα, του αερολιμένα, του σιδηροδρομικού και οδικού δικτύου.
Ωστόσο, τα σχέδια του ΥΠΕΧΩΔΕ έκρυβαν και δυσάρεστες ειδήσεις για τις αρχές, τους φορείς και τους κατοίκους της περιοχής. Με το νέο αυτό Σχέδιο, η αναπτυξιακή προοπτική του Έβρου αλλάζει χαρακτήρα και με βάση αυτά τα δεδομένα, αποκτά περισσότερο αυτόν της βιομηχανικής παρά της τουριστικής περιοχής, όπως οι τοπικές ηγεσίες επιθυμούν να προσδίδουν. Αυτό στο οποίο θα πρέπει να δοθεί μεγάλη σημασία - και που βεβαίως αλλάζει πολλά – είναι το γεγονός ότι στην ουσία η Αλεξανδρούπολη μετατρέπεται σε μια …πόλη του πετρελαίου καθώς ξεκάθαρα αναφέρεται ότι το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης μετατρέπεται, λόγω του πετρελαιαγωγού, σε έναν εξειδικευμένο τερματικό πετρελαϊκό λιμένα μέσα στον οποίο προβλέπεται η δημιουργία διυλιστηρίου. Ένα στοιχείο που ούτε καν αναφερόταν από τους αρμοδίους, ούτε που περνούσε από τα χείλη των τοπικών αρχών, μια και η ύπαρξη διυλιστηρίου θεωρείται βέβαιο ότι θα επιφέρει επιβάρυνση – και βάση της εμπειρίας άλλων περιοχών σοβαρής – στο περιβάλλον της περιοχής
Παρακάτω επισημαίνονται τα βασικά στοιχεία ανά ενότητες και τομείς στους οποίους περιλαμβάνονται κατευθύνσεις και μέτρα για το δίπολο Κομοτηνή – Αλεξανδρούπολη και τον Έβρο ειδικότερα:
Δίπολο Κομοτηνή-Αλεξανδρούπολη
Στους πόλους ανάπτυξης και στην υποκατηγορία Λοιποί εθνικοί πόλοι (ιδιαίτερα σημαντικά αστικά κέντρα, που είναι είτε σημερινές έδρες περιφερειών, είτε συνδέονται λειτουργικά με αυτές ενισχύοντας την αναπτυξιακή τους πορεία) περιλαμβάνεται το δίπολο Κομοτηνή-Αλεξανδρούπολη όπου επιβάλλεται η ανάπτυξη υπηρεσιών διεθνούς και εθνικής ακτινοβολίας καθώς και η συμμετοχή στην ανάπτυξη διεθνών δικτύων συνεργασίας. Ειδικότερα για την εδραίωση του διακριτού ρόλου του διπόλου Κομοτηνή-Αλεξανδρούπολη προτείνονται:
- Ανάδειξη του δίπολου Κομοτηνής-Αλεξανδρούπολης με:
- Ανάδειξη της Αλεξανδρούπολης ως διεθνούς ενεργειακού κόμβου και πύλης στο θαλάσσιο διάδρομο Μεσογείου – Ευξείνου Πόντου,
- Ενίσχυση της θέσης της στα διεθνή δίκτυα χερσαίων μεταφορών (σύνδεση με τις θαλάσσιες πύλες της Βουλγαρίας, το διαγώνιο άξονα «Κεντρική Ευρώπη – Βελιγράδι - Σόφια – Κωνσταντινούπολη» κλπ)
- Ενίσχυση της σύνδεσης του με το μητροπολιτικό κέντρο της Θεσσαλονίκης,
- Ενίσχυση των σχέσεων με το νησιωτικό χώρο του βορείου Αιγαίου (Σαμοθράκη, Λήμνο).
Το διαμορφούμενο δίκτυο αστικών πόλων ανάπτυξης εντάσσεται σε ένα πλέγμα αξόνων ανάπτυξης που συμπληρώνεται με τις περιοχές ανάπτυξης γεωργικών, κτηνοτροφικών αλιευτικών, εξορυκτικών, βιομηχανικών, ενεργειακών, τουριστικών, εμπορικών, διοικητικών κ.α. δραστηριοτήτων και υπηρεσιών. Το πλέγμα αυτό υποστηρίζεται από τα στρατηγικά δίκτυα μεταφορών και υποδομών και διασυνδέεται με τις πύλες εισόδου εξόδου της χώρας.
Για την επίτευξη της ολοκληρωμένης ανάπτυξης των αξόνων πρέπει να δοθεί έμφαση στην συμπληρωματικότητα και εξειδίκευση των περιφερειακών και τοπικών συστημάτων, στην ενίσχυση των δικτύων τεχνογνωσίας Έρευνας και Τεχνολογίας, και του ανθρώπινου δυναμικού και στην ισόρροπη, κατά το δυνατό, διάχυση της νέας δυναμικής στο σύνολο της επικράτειας.
Ειδικότερα προτείνεται η ανάπτυξη των παρακάτω κύριων αξόνων ανάπτυξης:
Ο Βόρειος Άξονας: Αναπτύσσεται κατά μήκος της βόρειας Ελλάδας και περιλαμβάνει το Μητροπολιτικό κέντρο της Θεσσαλονίκης τα σημαντικά αστικά κέντρα των Ιωαννίνων, της Κοζάνης, της Καβάλας, της Ξάνθης και το δίπολο Κομοτηνής-Αλεξανδρούπολης, καθώς και τις διεθνείς πύλες της χώρας προς τα Βαλκάνια (Κακαβιά, Κρυσταλοπηγή / Ιεροπηγή, Εύζωνοι, Προμαχώνας, Ορμένιο), την Αδριατική / Ιταλία (Ηγουμενίτσα) και την Μικρά Ασία(Κήποι).
Τομέας Μεταφορών
Ειδικές κατευθύνσεις
για τις μεταφορές
Οδικές υποδομές & Υπηρεσίες
Σε σχέση με τις οδικές υποδομές, δίδονται μεταξύ άλλων παρακάτω κατευθύνσεις:
- Ολοκλήρωση και συνεχής αναβάθμιση των υποδομών και υπηρεσιών των δύο οδικών διευρωπαϊκών οδικών αξόνων του ΠΑΘΕ και της Εγνατίας Οδού.
Σε ότι αφορά τους Κάθετους Άξονες της Εγνατίας Οδού δίδεται ως κατεύθυνση η νέα χάραξη, η ολοκλήρωση και η διαρκής αναβάθμιση δέκα οδικών αξόνων μεταξύ αυτών και των
- Καβάλα (λιμένας) – Δράμα – Εξοχή (Βουλγαρία)
- Ξάνθη – Εχίνος (Βουλγαρία)
- Κομοτηνή – Νυμφαία (Βουλγαρία - Πανευρωπαϊκός Διαδρόμου ΙΧ).
- Φέρες – Καστανιές - Ορμένιο (Βουλγαρία - Πανευρωπαϊκός Διάδρομος IX).
- Εντοπισμό και βελτίωση των επικίνδυνων σημείων στο οδικό δίκτυο της χώρας κατά προτεραιότητα.
- Κατασκευή νέων, αναβάθμιση υφιστάμενων περιφερειακών οδών όλων των σημαντικών αστικών κέντρων. Επίσης, η κατασκευή όσο το δυνατόν περισσότερο κλειστού τύπου αυτοκινητόδρομους, με πυκνό δίκτυο ανισόπεδων κόμβων, με απευθείας συνδέσεις των μεταφορικών υποδομών κ.ο.κ.
Θαλάσσιες μεταφορές & Λιμενικές
Υποδομές & Υπηρεσίες
Σε σχέση με τις θαλάσσιες μεταφορές και τις λιμενικές υποδομές και υπηρεσίες δίδονται οι παρακάτω κατευθύνσεις:
- Τροποποίηση και αναβάθμιση του λιμένα της Αλεξανδρούπολης σε εξειδικευμένο τερματικό πετρελαϊκό λιμένα (oil terminal). Οι υπεράκτιες εγκαταστάσεις και οι λιμενικές εγκαταστάσεις οφείλουν να υποστηρίξουν με την υψηλότερη δυνατή ασφάλεια και ποιότητα την πετρελαϊκή διακίνηση και το υψηλό φυσικό περιβάλλον καθώς επίσης και τις σχετικές δραστηριότητες προστιθέμενης αξίας που θα δημιουργηθούν (διυλιστήρια, εγκαταστάσεις αποθήκευσης πετρελαιοειδών, εγκαταστάσεις εφοδιασμού πλοίων, εγκαταστάσεις πρόληψης και αντιμετώπισης ναυτικών ατυχημάτων κ.ά.).
- Διαρκής αναβάθμιση όλων των υφιστάμενων λιμένων με σημαντική εμπορευματική ή/και επιβατική κίνηση με κύριο σκοπό την σταθερή παροχή ασφάλειας στις μεταφορές (π.χ. εκβαθύνσεις λιμενολεκάνης, κατασκευής κυματοθραυστών, κρηπιδωμάτων, κτιρίων, δικτύων, περίφραξης και άλλων συστημάτων αντιμετώπισης έκνομων ενεργειών / Κώδικας I.S.P.S, διευθετήσεων ρεμάτων, προμήθεια σύγχρονου εξοπλισμού κ.ά.).
- Άμεση εφαρμογή συστημάτων περιβαλλοντικής διαχείρισης στους λιμένες και συστημάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση θαλάσσιων περιβαλλοντικών ατυχημάτων καθώς επίσης και δημιουργία καταλλήλων λιμένων καταφυγής.
- Αναβάθμιση των ακτοπλοϊκών υποδομών λιμένων της ηπειρωτικής χώρας συμπεριλαμβανομένης της Κρήτης, που ενισχύουν τις διαπεριφερειακές συνδέσεις, μειώνουν τις θαλάσσιες αποστάσεις, αποσπούν φορτίο από τις οδικές μεταφορές και αποσυμφορίζουν τους μεγάλους λιμένες όπως: οι λιμένες της Θεσσαλονίκης, της Καβάλας και της Αλεξανδρούπολης για την σύνδεσή τους με το Βόρειο Αιγαίο, τις Σποράδες και το Αιγαίο
- Ολοκληρωμένη σιδηροδρομική σύνδεση και παροχή υψηλής ποιότητας συνδυασμένων μεταφορών σε όλους σχεδόν τους λιμένες που βρίσκονται πλησίον του εθνικού σιδηροδρομικού δικτύου με προτεραιότητα στα εμπορευματικά τμήματα των λιμένων Πειραιά, Θεσσαλονίκης και Πάτρας και δευτερευόντως των λιμένων Αλεξανδρούπολης, Βόλου, Χαλκίδας, Κορίνθου και Καλαμάτας.
- Σκόπιμο κρίνεται τόσο στο νησιωτικό χώρο όσο και στον ηπειρωτικό (συμπληρωματικά και παράλληλα) να αναπτυχθεί ένα εθνικό δίκτυο αποκλειστικών εμπορευματικών μεταφορών ανεξάρτητο από τις ακτοπλοϊκές γραμμές και τους περιορισμούς που η συγκεκριμένη αγορά επιβάλλει. Σε ένα τέτοιο πλαίσιο οι νησιωτικοί λιμένες της Χίου, της Ρόδου, της Νάξου και της Κρήτης (ως κόμβοι) καθώς επίσης και οι ηπειρωτικοί λιμένες της Αλεξανδρούπολης, της Καβάλας κλπ θα ήταν σκόπιμο να εφοδιαστούν με «ελαφριές» υποδομές υποστήριξης τυποποιημένων εσωτερικών εμπορευματικών μεταφορών.
Αερολιμενική υποδομή & Αεροπορικές Υπηρεσίες
Σε σχέση με τις αεροπορικές μεταφορές και τις αερολιμενικές υποδομές και υπηρεσίες δίδονται οι εξής κατευθύνσεις:
- Αναβάθμιση του αερολιμένα της Αλεξανδρούπολης με σκοπό την εξυπηρέτηση των αυξημένων αναγκών που θα προκύψουν τόσο στη φάση κατασκευής όσο και στην φάση λειτουργίας του πετρελαϊκού αγωγού και του τερματικού πετρελαϊκού λιμένα (εξυπηρέτηση στελεχών, πληρώματα των πετρελαιοφόρων πλοίων, ανταλλακτικά κ.ά.).
- Αναβάθμιση των ακτοπλοϊκών υποδομών λιμένων της ηπειρωτικής χώρας συμπεριλαμβανομένης της Κρήτης, που ενισχύουν τις διαπεριφερειακές συνδέσεις, μειώνουν τις θαλάσσιες αποστάσεις, αποσπούν φορτίο από τις οδικές μεταφορές και αποσυμφορίζουν τους μεγάλους λιμένες όπως: οι λιμένες της Θεσσαλονίκης, της Καβάλας και της Αλεξανδρούπολης για την σύνδεσή τους με το Βόρειο Αιγαίο, τις Σποράδες και το Αιγαίο
Σιδηροδρομικό δίκτυο & Υπηρεσίες
Σε σχέση με το σιδηροδρομικό δίκτυο, τις σιδηροδρομικές υποδομές, καθώς και τις σιδηροδρομικές υπηρεσίες δίδονται οι εξής κατευθύνσεις:
Επέκταση και αναβάθμιση των υφιστάμενων υπηρεσιών σιδηρόδρομου προαστιακού τύπου στις παρακάτω περιοχές:
- Στο δίπολο Κομοτηνή-Αλεξανδρούπολη
Ενέργεια
Υποδομές ενέργειας
Η ένταξη των υποδομών ενέργειας στρατηγικής εμβέλειας στον εθνικό χωροταξικό σχεδιασμό επιβάλλει τις ακόλουθες ρυθμίσεις και παρεμβάσεις:
α. Αξιοποίηση για παραγωγή ενέργειας των ιδιαίτερων ενεργειακών πλεονεκτημάτων συγκεκριμένων περιοχών της χώρας και ιδιαίτερα:
- του υδατικού δυναμικού της Δυτικής Ελλάδας – Ηπείρου και των ποταμών Αξιού, Αλιάκμονα και Νέστου της Βόρειας Ελλάδας,
β. Συμπλήρωση των υφισταμένων διυλιστηρίων πετρελαίου (Αττικής / Κορινθίας και Θεσσαλονίκης) με νέες εγκαταστάσεις στην Αλεξανδρούπολη, όταν κατασκευαστεί ο αγωγός πετρελαίου από Μπουργκάς.
γ. Ολοκλήρωση σύμφωνα με τον υφιστάμενο σχεδιασμό, του δικτύου φυσικού αερίου, κύρια διασύνδεση με την Ιταλία και την Τουρκία (με διακλαδώσεις προς πΓΔΜ, Σερβία κ.ά.), και προσθήκη νέων υποδομών:
- Κατασκευή αγωγών προς Κομοτηνή - Αλεξανδρούπολη και (ζ) σε άλλες περιοχές μεγάλης βιομηχανικής έντασης.
Αγροτικός τομέας
Στις γόνιμες πεδινές περιοχές διατήρηση της γεωργίας και της εντατικής κτηνοτροφίας, με παράλληλη προστασία της γεωργικής γης. Οι περιοχές αυτές περιλαμβάνουν: (α) την Κεντρική, την Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη
Βιομηχανικός τομέας
Εξορθολογισμός της χωροθέτησης των βιομηχανικών μονάδων που συνεπάγεται αφ’ ενός ρυθμίσεις για την εγκατάσταση νέων μονάδων, αφ’ ετέρου αντιμετώπιση των προβλημάτων από ήδη υφιστάμενες συγκεντρώσεις ή διάσπαρτες μονάδες.Για τις νέες μονάδες επιδιώκεται η συγκέντρωση σε οργανωμένους υποδοχείς σε κατάλληλες θέσεις, παράλληλα με τον περιορισμό της εκτός σχεδίου δόμησης. Οργανωμένοι χώροι προβλέπονται σε όλους τους νομούς, αλλά οι μεγαλύτερες ανάγκες για οργανωμένους υποδοχείς διαπιστώνονται στις ζώνες επιρροής των μεγάλων αστικών κέντρων και κατά μήκος των αξόνων ανάπτυξης και ιδιαίτερα: (α) του άξονα Δράμας – Καβάλας – Ξάνθης - Αλεξανδρούπολης
Παραμεθόριος
Για τον παραμεθόριο χώρο δίνεται η ενθάρρυνση της διασυνοριακής συνεργασίας σε πολλούς τομείς, όπως η διαχείριση κοινών υδατικών πόρων (λιμνών και ποταμών), η προώθηση διασυνοριακών δράσεων για την προστασία του περιβάλλοντος (όπως στον Έβρο), και η ανάπτυξη επιχειρηματικών συνεργασιών.
Χωρική διάρθρωση του αστικού δικτύου
Επιδιώκεται η δημιουργία ενός ιεραρχημένου αστικού πλέγματος και ειδικότερα:
(α) Στην ηπειρωτική χώρα και τα πλησίον αυτής νησιά:
Ενισχύονται επιλεγμένα κέντρα ως εθνικοί πόλοι (δίπολο Κομοτηνή – Αλεξανδρούπολη) με στόχο να αποτελέσουν κομβικά σημεία του εθνικού χώρου σε διασύνδεση με τον περιβάλλοντα χώρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, των Βαλκανίων και της Μεσογείου.
Πολιτιστική κληρονομιά
Για την προβολή της πολιτιστικής ταυτότητας της χώρας και τη στήριξη των όλων και αξόνων ανάπτυξής της, υπάρχουν τρεις κατηγορίες. Οι περιοχές διεθνούς και εθνικής εμβέλειας στις οποίες δεν περιλαμβάνεται κανένα σημείο αναφοράς της Θράκης, ενώ υπάρχουν και οι περιοχές περιφερειακής εμβέλειας στον ελληνικό χώρο μεμονωμένα μνημεία ή σύνολα.

Συντάκτης: Γιώργος Πανταζίδης
|